Cùng nhau xây dựng Bếp Việt cho thế giới                                                    Bếp Việt - Bếp của thế giới

 

Minimize

Mâm ngũ quả ngày Tết

18/01/2012 10:02:12 SA

Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE ... 


 

Mâm ngũ quả ngày Tết

  

Cứ mỗi độ Xuân về Tết đến là nhà nhà, người người lại nô nức mua sắm, trang bị nhà cửa để đón tân xuân với thật nhiều điều may mắn và an lành, hạnh phúc. Trên mỗi gian thờ của các gia đình đều có một mâm ngũ quả được trưng bày bên cạnh cành đào, mai, câu đối đỏ, bức tranh Tết, bánh chưng xanh... tạo nên khung cảnh ấm áp của mỗi gia đình.

 

 

Không biết phong tục này có từ bao giờ, nhưng theo nhiều người thì xuất xứ của mâm ngũ quả có liên quan đến quan niệm triết lý Khổng giáo của phương Ðông, gọi là ngũ hành: Kim – Mộc – Thuỷ – Hỏa – Thổ, nghĩa là 5 yếu tố cấu thành vũ trụ. Còn theo quan niệm của dân gian thì các loại trái cây này được xem như biểu tượng cho thành quả lao động một năm. Ông bà ta chọn 5 loại trái cây để cúng đêm giao thừa ngụ ý rằng: Những sản vật này đựơc kết tinh từ công sức, mồ hôi, nước mắt của con người lao động, kính dâng lên đất trời, thần thánh trong giờ phút linh thiêng của vũ trụ vạn vật sinh tồn. 

 

 

 

Mâm ngũ quả có 5 loại được bày trên một chiếc mâm hay một cái đĩa lớn và thường là có chân đế. Nếu như miền Bắc thường có: Bưởi, đào, quýt, chuối, hồng... Cách trình bày truyền thống sẽ là nải chuối được đặt dưới cùng, ở giữa để đỡ lấy toàn bộ các trái cây khác. Quả bưởi đặt giữa nải chuối, xung quanh là hồng, quýt, đào bày đan xen vào nhau. Thì mâm ngũ quả miền Trung và miền Nam gồm có mãng cầu, sung, dừa xiêm, đu đủ, xoài với quan niệm là cầu – sung – vừa – đủ – xài. Người ta thường chọn ba loại quả có hình dáng to và trọng lượng nặng là đu đủ, dừa, xoài đặt lên mâm trước để lấy thế. Sau đó, bày những quả khác chèn lên, để tạo thành một ngọn tháp.

 

 

 

 

Chúng ta thường gọi là ngũ quả nhưng thật ra chẳng có một quy định thống nhất là những loại quả nào mà tùy từng địa phương người ta chọn ra các loại quả để trưng bày mâm ngũ quả. Có nơi chỉ trưng 2 đến 3 loại trái cây nhưng cũng có nơi chưng đến hàng chục loại quả khác nhau. Mỗi loại quả đều mang những ý nghĩa nhất định: Đào thể hiện sự thăng tiến; hồng, quýt rực lên màu sắc mạnh mẽ, tượng trưng cho sự thành đạt; bưởi căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn; chuối như bàn tay ngửa, hứng lấy nắng sương đọng thành quả ngọt và che chở, bảo bọc; dừa có âm có nghĩa là không thiếu, đầy đủ; sung gắn với biểu tượng sung mãn về sức khỏe hay tiền bạc; đu đủ mang đến sự đầy đủ thịnh vượng; xoài cầu mong cho tiêu xài không thiếu thốn.

 

  

 

 

Không phải ngẫu nhiên mà ông bà ta chọn các loại trái cây này để trưng vào ngày tết. Ngoài ý nghĩa tượng trưng của các loại trái cây trên mâm ngũ quả, chúng còn có một ý nghĩa và tác dụng nữa. Đó là chữa bệnh. Quả bưởi chữa cảm, chữa đầy chướng bụng, bí tiểu, cầm máu, chữa tiểu đường, hoa bưởi có hương thơm đặc biệt, dùng ướp trà và một số thực phẩm; Đu đủ bổ dưỡng, rất tốt cho trẻ em và người cao tuổi, người mới khỏi bệnh, tác dụng phân giải tế bào, giúp nấu thịt chóng mềm, cầm máu, chữa ho, khàn tiếng; Chuối giúp khỏe não, nhuận tràng, giảm bệnh thiếu máu, tốt cho dạ dày, giảm nguy cơ đột quỵ, giảm khó chịu buổi sáng với những người đang mang thai, huyết áp tốt hơn, giảm chứng ợ nóng, giảm sưng phồng khi bị muỗi đốt, giảm stress, loại bỏ hột cơm, mụn cóc trên da, trị ung nhọt,chỗ loét trong dạ dày; Hồng chữa khí nghịch nấc, đau rát họng, khô họng, chữa cao huyết áp; Chuối là loại quả giàu dinh dưỡng, tốt cho người cao tuổi và trẻ em bị táo bón, chữa trẻ suy dinh dưỡng; Dừa giúp tiêu diệt vi khuẩn gây loét, viêm phổi, các bệnh răng miệng, bệnh lậu, có tính năng tiêu diệt những loại nấm gây ra các căn bệnh nấm candida, tưa miệng, làm giảm các triệu chứng và nguy cơ sức khỏe do bệnh tiểu đường, viêm túi mật, loét dạ dày, viêm ruột kết, bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh do những gốc tự do gây ra như lão hóa sớm và thoái hóa…

Ngày nay, trái cây ngày càng nhiều, loại nào cũng ngon, bổ dưỡng nên nên mâm ngũ quả ngày càng phong phú hơn, và người ta cũng không câu kệ cứng nhắc ngũ quả nữa mà có thể là bát, cửu, thập quả. Tuy trưng nhiều loại trái cây hơn, nhưng người ta vẫn gọi là mâm ngũ quả. Đây là sản phẩm văn hóa đã xác lập trong quá trình lịch sử lâu dài, được khuôn đúc theo quan niệm về bộ ngũ hoàn hảo. Chưng bày mâm ngũ quả trong những ngày thiêng liêng đầu năm đầu tháng mang ý nghĩa giữ gìn bản sắc văn hóa cội nguồn cực kỳ độc đáo của dân Việt ta. 

Như Bình

 

 

 

 

print



rating
  Ý kiến bạn đọc

Họ tên
Tiêu đề
Ý kiến bạn đọc
Nhập mã xác nhận